Vasten

Je sterker op God concentreren

Vasten is geen "daad" of "werk" dat ons wordt opgedragen. De Bijbel reikt het ons aan om vasten een plaats te geven in onze geestelijke groei. Het boek Handelingen legt vast hoe gelovigen vasten voordat zij belangrijke beslissingen nemen (Handelingen 13:2-3; 14:23). Vasten en bidden gaan vaak hand in hand (Lucas 2:37; 5:33).
Te vaak wordt de nadruk bij het vasten gelegd op onthouding van voedsel. Maar het doel van het vasten is om onze focus van al onze dagelijkse zaken te verleggen naar de focus op en besef van Gods aanwezigheid.

Vasten is een manier om aan God en onszelf te laten zien dat we onze relatie met Hem serieus nemen. Hoewel vasten in de Schrift bijna altijd betrekking heeft op het vasten van voedsel, zijn er ook andere manieren waarop we kunnen vasten. Daarbij komt dat sommige mensen regelmatig moeten eten (voorbeeld diabetici), of voor wie het om andere redenen niet wijs is om te vasten (bijvoorbeeld bij zwangerschappen). Er zijn echter ook andere dingen die je tijdelijk kunt opgeven om je op God te kunnen concentreren wat als vasten kan worden beschouwd (1 Korinthiërs 7:1-5).
Zelfs een tijdlang de televisie uitzetten, digitaal vasten, je onthouden van alcohol, of van iets dat je heel lekker vindt (toetjes, e.d.) kan een effectieve manier van vasten zijn.

Vasten moet tot een vooraf vastgestelde periode beperkt worden, vooral als het om het vasten van voedsel gaat. Langere periodes waarin niet gegeten of wordt zijn schadelijk voor het lichaam.
Vasten is niet bedoeld om ons lichaam te straffen, maar om ons op God te kunnen concentreren.
Vasten moet ook niet als een "dieetmethode" worden gezien. Onze focus ligt niet op het verliezen van gewicht, maar op onze relatie met God.
Vasten doe je niet om geestelijk “op te vallen”, maar komt voort uit een innerlijk verlangen: "Wanneer jullie vasten, zet dan niet zo’n somber gezicht als de huichelaars, want zij doen dat om iedereen te laten zien dat ze aan het vasten zijn. Ik verzeker jullie: zij hebben hun loon al ontvangen. Maar als jullie vasten, was dan je gezicht en wrijf je hoofd in met olie, zodat niemand ziet dat je aan het vasten bent, alleen je Vader, die in het verborgene is. En jullie Vader, die in het verborgene ziet, zal je ervoor belonen” –Matt.6:16-18.

Vasten: een levensstijl

Er zit een nog diepere dimensie onder het vasten. Daarover lezen we in Jesaja 58. Eigenlijk staat daar waar het God ten diepste om gaat als het gaat om onze levensstijl

3 Waarom ziet u niet dat wij vasten,
en merkt u niet op dat wij ons onthouden?’
Omdat jullie op je vastendagen nog handeldrijven
en jullie arbeiders afbeulen,
4.omdat jullie onder het vasten strijden en ruziën
en vol vuur met elkaar op de vuist gaan.
Als je op die manier vast,
Wordt je stem niet gehoord in de hemel.
(…)
6 Is dit niet het vasten dat ik verkies:
misdadige ketenen losmaken,
de banden van het juk ontbinden,
en verdrukten bevrijden,
en ieder juk breken?
7 Is het niet: je brood delen met de hongerige,
onderdak bieden aan armen zonder huis,
iemand kleden die naakt rondloopt,
je bekommeren om je medemensen?

Voorbeelden

  • Jezus deed zelf aan vasten. Het meest bekend is tijdens de verzoeking in de woestijn – Matteüs 4:2.De Farizeeën, die er altijd op uit waren een klacht tegen Jezus in te brengen vestigden er eens de aandacht op dat discipelen van Johannes de Doper aan vasten deden, terwijl ze Jezus en zijn discipelen nooit hadden zien vasten. Dit betekent niet dat Jezus nooit vastte, zoals we in Matteüs 4 kunnen lezen. Jezus gaf hun wel de reden waarom Hij de discipelen niet vroeg te vasten, terwijl Hij bij hen was. Als Hij was weggenomen zouden ze echter wel degelijk moeten vasten - Lucas 5:33-35
  • Daniël, een profeet uit het oude testament vastte. In Daniël 10:1-2 staat: In die dagen was ik, Daniel, drie volle weken in de rouw, smakelijk voedsel at ik niet. Vlees en wijn kwamen niet in mijn mond, en ik wreef mij niet in met olie tot de drie weken verstreken waren.
  • Een ander voorbeeld is Nehemia. In Nehemia 1:4 lezen we: Toen ik (Nehemia) deze woorden hoorde, ging ik huilend op de grond zitten. Ik rouwde dagen lang. Ik vastte en riep de God van de hemel aan.
  • David heeft gevast. We lezen daarover in 2 Samuël 21:16-17 en Psalm 35.
  • In het Nieuwe Testament is te lezen dat apostel Paulus regelmatig vastte. In het boek Handelingen staat beschreven dat de christenen uit de eerste gemeenten vastten (hoofdstuk 9 en 13).

En wij?

Veel christenen vasten in de periode naar Pasen (40 dagentijd), waarbij ze stil staan bij het lijden en de uiteindelijke overwinning van Jezus. Er zijn mensen die volgens een vast rooster ieder jaar vasten. Daarnaast kan het heel bemoedigend zijn om met een (kleine) groep te vasten, waarbij de wijze waarop dat gebeurt heel verschillend kan worden ingevuld.
In de gemeente kan het ook een middel zijn om samen God te zoeken voor iets heel specifieks, maar bovenal ook om je opnieuw te beseffen dat alles gaat om Jezus, om Zijn leiding en Zijn eer, Dat geldt ook voor het vasten.

Tot slot

Alles wat je helpt om in je dagelijkse ritme meer tijd te vinden voor gebed is als het ware vasten. Dus tijd die je normaal neemt om te koken of te eten is zeer geschikt om te bidden. Maar ook je onthouden van Netflixen, gamen of Social Media kunnen enorm helpen om meer tijd te investeren in gebed en het zoeken van God.

Toch zullen de meeste mensen bij vasten denken aan geen voedsel te je nemen. Als je nog nooit eerder zo gevast hebt is het best heftig om 3 tot 5 dagen niets te eten. Sommigen kunnen dat. Anderen niet. Dat kan te maken hebben met medische redenen of dat je echt niet meer kan functioneren in je gezin of op je werk als je helemaal gen voedsel meer tot je neemt. Je kan er dan voor kiezen 1 of 2 maaltijden over te slaan. Je kan er ook voor kiezen om wel bv groente- of fruitsappen te drinken of bouillon te drinken. Ook wat dat betreft kan je het niet ‘fout’ doen.

Vasten mag je iets kosten. Het is een breuk met dagelijkse gewoonte of zelfs je dagelijkse sleur. Dus altijd even de kast in duiken voor een koekje is nu opeens een moment waarop je realiseert: O nee, laat ik juist dit moment gebruiken om God te zoeken, al is het maar even.

Wij willen vasten tijdens de stille week. Gaat die voor jouw op maandagmorgen in, dan is dat prima. Of juist toch zondagavond? Ook goed! De week van vasten loopt tot (of tot en met) Goede Vrijdag. Dat kan zijn tot de dienst of dat pas daarna je vastenperiode eindigt. Anderen kiezen er misschien voor om pas op Paasmorgen iets te eten. Ook dat is allemaal prima. Er zijn geen vastgelegde regels. Zelfs al kies je in deze stille week maar één dag waarop je vast of skip je maar één maaltijd kan dat al heel waardevol zijn. Ook hiervoor geldt dat je daar vrij in bent!

Vasten is voor God, maar het is ook fijn als je vasten een succesvolle ervaring voor jezelf is. Dus bid ervoor en vraag God op welke manier vasten voor jou haalbaar is. We kunnen allemaal wel stoere afspraken met de hemel en onszelf maken en dan toch ontdekken dat het niet lukt. Maar onthoud, het is geen wedstrijd. Het gaat bij vasten om jouw relatie met God, om intimiteit en het zoeken van Zijn aanwezigheid. Alles was je kan doen om daar tijd voor apart te zetten is gaaf en waardevol!